Journal of Critical Reviews (JCR); The Iranian Journal of Critical Studies in Place

fa تحلیل تعارضات در فرایند تحقق پروژه‌های شهری از تصمیم‌گیری تا بهره‌برداری Analysis of Conflicts in the Realization Process of Urban Projects from Decision Making to Operation تخصصي Special كاربردي Applicable چکیده پروژه‌های شهری در حوزه شهرسازی و طراحی منظر معمولاً به‌عنوان فرایندهایی فنی و کالبدی تلقی می‌شوند، در حالی‌که تحقق آن‌ها در عمل نتیجه تعامل مجموعه‌ای از بازیگران، تصمیم‌ها و فرایندهای مدیریتی، حرفه‌ای و اجرایی است. در بسیاری از موارد، فاصله میان اهداف اولیه پروژه‌ها و کیفیت نهایی فضاهای شهری حاصل تعارضاتی است که در مراحل مختلف شکل‌گیری پروژه بروز می‌یابد. هدف این پژوهش شناسایی و تحلیل این تعارضات در فرایند تحقق پروژه‌های شهری از مرحله تصمیم‌گیری تا بهره‌برداری است. در این راستا، پژوهش با اتخاذ رویکردی تحلیلی تلاش می‌کند تعارضات پروژه‌های منظری را بر اساس دو بعد اصلی بررسی کند: نخست، کنشگران اصلی پروژه شامل کارفرمایان، طراحان و مشاوران، پیمانکاران و مجریان، و بهره‌برداران یا کاربران فضا؛ و دوم، مراحل اصلی تحقق پروژه شامل تعریف و شکل‌گیری ایده، طراحی، اجرا و بهره‌برداری. بر اساس این چارچوب، ماتریسی تحلیلی برای شناسایی نقاط بروز تعارض در تقاطع این دو بعد ارائه شده است. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که بسیاری از مسائل کیفی پروژه‌های شهری ناشی از شکاف میان سطوح مختلف تصمیم‌گیری، طراحی و اجرا و نیز تفاوت در منطق کنش بازیگران مختلف است. تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی در مرحله تعریف پروژه، بی‌توجهی به واقعیت‌های اجرایی در مرحله طراحی، محدودیت‌های اجرایی و اقتصادی در مرحله اجرا، و ضعف نظام نگهداری در مرحله بهره‌برداری از جمله عوامل اصلی بروز تعارض در پروژه‌های شهری به شمار می‌آیند. بر این اساس، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ارتقای کیفیت پروژه‌های شهری بیش از آنکه به مداخلات مقطعی در یک مرحله خاص وابسته باشد، نیازمند تقویت سازوکارهای تعاملی در چارچوب حکمرانی پروژه‌های شهری و هماهنگی مؤثر میان بازیگران مختلف در طول چرخه حیات پروژه است.   Abstract Urban projects in the fields of urban planning and landscape design are often perceived primarily as technical and physical processes. In practice, however, their realization results from the interaction of multiple actors, decisions, and managerial, professional, and executive processes. In many cases, the gap between the initial objectives of projects and the final quality of urban spaces stems from conflicts that emerge during different stages of project development. The aim of this study is to identify and analyze these conflicts throughout the realization process of urban projects, from the stage of decision‑making to operation and use. Adopting an analytical approach, this research examines conflicts in landscape-oriented urban projects based on two principal dimensions. The first dimension concerns the main project actors, including employers or clients, designers and consultants, contractors and executors, and users or operators of the space. The second dimension relates to the major stages of project realization, including project definition and idea formation, design, implementation, and operation. Based on this framework, an analytical matrix is developed to identify the points at which conflicts emerge at the intersection of these two dimensions. The findings indicate that many qualitative problems in urban projects arise from gaps between different levels of decision-making, design, and implementation, as well as from differences in the operational logic of the involved actors. Non-expert decision-making during the project definition stage, insufficient attention to practical constraints during the design phase, executive and financial limitations during implementation, and weak maintenance systems during the operational stage are among the major sources of conflict in urban projects. Accordingly, the study suggests that improving the quality of urban projects depends less on isolated interventions at a single stage and more on strengthening interactive mechanisms within the framework of urban project governance and fostering effective coordination among actors throughout the project life cycle.   پروژه‌های منظر شهری, تعارضات فرایندی, حکمرانی پروژه‌های شهری, کنشگران شهری Urban landscape projects, Processual conflicts, Urban project governance, Urban actors 32 39 http://jcr-sj.com/browse.php?a_code=A-10-49-1&slc_lang=fa&sid=1 Amin Mahan امین ماهان mahan_landscape@yahoo.com 1003194753284600180 1003194753284600180 Yes Department of Architecture, La.C., Islamic Azad University, Lahijan, Iran گروه معماری، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران ریحانه خرم‌رویی r.khoramrouei@ut.ac.ir 1003194753284600181 1003194753284600181 No گروه معماری منظر، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران