Journal of Critical Reviews (JCR); The Iranian Journal of Critical Studies in Place
مکتب نقدنظر
مکتب نقدنظر
Art & Architecture
http://jcr-sj.com
1
admin
3115-7149
3115-7157
10.22034/jcr.1.1.4
fa
jalali
1405
4
1
gregorian
2026
7
1
2
7
online
1
fulltext
fa
نقد تقلیلگرایی در احداث آزادراههای بینشهری و بطلان ظرفیتهای معنایی راه در ایران
Criticism of reductionism in the construction of intercity freeways and the invalidation of the semantic capacities of roads in Iran
تخصصي
Special
پژوهشي
Research
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">راه در سنت ایرانی</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">–</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">اسلامی صرفاً یک مسیر عبور نبوده، بلکه بستری برای تجربه زیسته، شکلگیری معنا، پیوند اجتماعی و خوانش تدریجی سرزمین به شمار میرفته است. در دهههای اخیر، رویکردهای حاکم بر احداث آزادراههای بینشهری در ایران، متأثر از منطق تکنوکراتیک و شاخصهای کمیِ کارایی، مفهوم راه را به زیرساختی عملکردی و مهندسی تقلیل دادهاند. این مقاله با اتکا به چارچوب نظری پدیدارشناسی مکان</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> (Heidegger, 1977; Norberg-Schulz, 1980) </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و نظریه نامکان</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> (Augé, 1995) </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و با تحلیل نمونههایی چون آزادراه تهران</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">–</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">قم، قم</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">–</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کاشان و تهران</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">–</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شمال، نشان میدهد که الگوی مسلط طراحی راه در ایران ظرفیتهای ادراکی، فرهنگی و وجودی راه را تضعیف کرده است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">–</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تفسیری انجام شده و نتیجه میگیرد بازتعریف راه بهمثابه فضای تجربه، ضرورتی نظری و عملی در بازاندیشی زیرساختهای سرزمینی ایران است</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Roads in the Iranian-Islamic tradition were not merely corridors of movement but meaningful spatial experiences shaping cultural perception and collective identity. Contemporary highway construction in Iran, however, has largely reduced the concept of the road to a functional and technical infrastructure governed by efficiency indicators. Drawing on phenomenology of place (Heidegger, 1977; Norberg-Schulz, 1980) and Marc Augé’s concept of non-place (1995), this paper critically examines Tehran–Qom, Qom–Kashan, and Tehran–North highways. The findings suggest that technocratic planning has diminished perceptual, cultural, and existential dimensions of travel experience. Reconsidering highways as experiential landscapes rather than mere transit channels is essential for reconnecting infrastructure with territorial identity.</span></span></span></span></span><br>
راه, آزادراه, نامکان, پدیدارشناسی مکان, منظر سرزمینی, تجربه سفر
Road, Highway, Non-place, Phenomenology of Place, Landscape, Travel Experience
0
0
http://jcr-sj.com/browse.php?a_code=A-10-54-1&slc_lang=fa&sid=1
saeed
gholampour
سعید
غلام پور
saeedgholampour@usc.ac.ir
1003194753284600203
1003194753284600203
Yes
Ph.D. in Landscape Architecture, University of Science and Culture, Tehran, Iran
دکتری معماری منظر، دانشگاه علم و فرهنگ تهران، ایران