دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران
چکیده: (510 مشاهده)
این پژوهش به نقد رویکرد کمیگرای حاکم بر توسعۀ فضای سبز شهری در ایران میپردازد؛ رویکردی که افزایش مساحت و سرانۀ فضای سبز را بهعنوان شاخص اصلی موفقیت توسعۀ فضای سبز در مدیریت شهری تلقی کرده و کمتر به کیفیت، هویت و انطباق آن با بستر مکانی توجه دارد. مسئلۀ اصلی، شکلگیری فضاهای سبز غیرمکانمحور است که با وجود گسترش کمی، در پاسخگویی به نیازهای اجتماعی، فرهنگی و محیطی ساکنان ناکارآمد بوده و از پایداری لازم برخوردار نیستند. پرسش تحقیق آن است که مؤلفههای مکانساز منظر سبز سنتی ایرانیان چیست و چگونه میتوان با مقایسۀ آن با فضای سبز معاصر، کاستیهای رویکرد غیرمکانمحور را تبیین کرد؟ هدف پژوهش، استخراج ویژگیهای منظر سبز مکانمحور و ارائه چارچوبی برای ارتقای کیفیت فضای سبز شهری است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل تطبیقی میان ویژگیهای فضای سبز معاصر و منظر سبز سنتی ایران است. فضای سبز معاصر با نادیده گرفتن ظرفیتهای مکانی و غفلت از نیازهای ساکنان به صورت تکعملکردی برای تفریح و گذران اوقات فراغت ایجاد شده، با ذهنیت تاریخی ساکنان و خاطرات جمعی آنان ارتباط معناداری نداشته و به دلیل ناسازگاری با شرایط محیطی به نگهداری مداوم نیاز دارد. در حالی که منظر سبز سنتی با تکیه بر مشارکت اجتماعی، توزیع عادلانه، پیوند با هویت محلی و چندعملکردی بودن، نقش فعالی در شکلدهی به حس مکان و پایداری ایفا میکند. در نتیجه، تغییر رویکرد از توسعه کمی به کیفی و توجه به ظرفیتهای مکانی، شرط احیای منظر سبز شهری مکانساز است.
شمارهی مقاله: 6
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/11/9 | پذیرش: 1404/12/4 | انتشار: 1404/12/10