Journal of Critical Reviews (JCR); The Iranian Journal of Critical Studies in Place

fa مدیریت شهری و بدفهمی شکاف‌های شهری: نقدی بر تقلیل منظر به ابزار مداخله Urban Management and the Misunderstanding of Urban Voids: A Critical Review of Treating Landscape as an Instrument of Intervention تخصصي Special پژوهشي Research در ادبیات معاصر طراحی شهری و معماری منظر، شکاف‌های شهری اغلب به ‌عنوان فضاهایی مسئله‌دار، ناکارآمد و مخل انسجام کالبدی و ادراکی شهر معرفی می‌شوند. طی دو دهه اخیر و همزمان با گسترش گفتمان‌هایی چون بازآفرینی شهری و توسعه پایدار، رویکردی مسلط شکل گرفته است که این فضاها را نه صرفاً به‌ مثابه بحران، بلکه به‌عنوان «فرصت‌هایی بالقوه» برای ارتقای کیفیت منظر شهری بازتعریف می‌کند. این نوشتار با اتخاذ موضعی انتقادی، این جابه‌جایی مفهومی را نه امری بدیهی و خنثی، بلکه بخشی از گفتمان مسلط مدیریت شهری می‌داند که از طریق برجسته‌سازی مداخلات منظرین، امکان نقد ریشه‌ای فرآیندهای تولید شکاف و سازوکارهای قدرت فضاساز را محدود می‌کند. استدلال اصلی آن است که تمرکز غالب بر پروژه‌های منظرین، در بسیاری موارد، مسئله‌ای ساختاری و چندلایه را به سطحی زیبایی‌شناختی و قابل مدیریت تقلیل داده و با نوعی سیاست‌زدایی از فضا، منشأ تولید شکاف‌ها از جمله منطق‌های مسلط توسعه شهری، سیاست زمین و سازوکارهای نهادی را از حوزه نقد خارج می‌سازد. در این چارچوب، منظر شهری از بستری برای مواجهه انتقادی با بحران، به ابزاری برای مدیریت و مهار پیامدهای آن فروکاسته می‌شود. مقاله با بازخوانی شکاف‌های شهری به‌ مثابه نشانه‌هایی انتقادی از اختلال در نظام فضایی و مدیریتی شهر، تأکید می‌کند که ارتقای کیفیت منظر تنها زمانی می‌تواند معنادار و پایدار باشد که در پیوند مستقیم با نقد فرآیندهای تولید شکاف و فراتر از رویکردهای صرفاً زیباسازانه صورت گیرد.   In contemporary urban design and landscape architecture literature, urban voids are often characterized as problematic, inefficient spaces that disrupt the physical and perceptual coherence of the city. Over the past two decades, alongside the rise of discourses such as urban regeneration and sustainable development, a dominant approach has emerged that redefines these spaces not merely as crises but as “potential opportunities” for enhancing urban landscape quality. Adopting a critical stance, this paper argues that such a conceptual shift is neither self-evident nor neutral; rather, it constitutes part of the dominant discourse of urban management which, by foregrounding landscape interventions, constrains fundamental critique of the processes that produce urban voids and the spatial power mechanisms involved. The central argument is that the prevailing focus on landscape projects frequently reduces a structural and multi-layered issue to an aesthetic and manageable level, and through a form of depoliticization of space, removes the origins of urban void production—such as dominant urban development logics, land policies, and institutional mechanisms—from the realm of critique. Within this framework, the urban landscape is diminished from a platform for critical engagement with crisis to an instrument for managing and containing its consequences. By rereading urban voids as critical indicators of disruption within the city’s spatial and managerial systems, the article emphasizes that improving landscape quality can be meaningful and sustainable only when it is directly linked to critiquing the processes that generate urban voids, and when it moves beyond purely beautification-oriented approaches.   شکاف‌های شهری, منظر شهری, مدیریت شهری, گفتمان قدرت, سیاست‌زدایی فضا Urban Voids, Urban Landscape, Urban Management, Power Discourse, Depoliticization of Space. 30 35 http://jcr-sj.com/browse.php?a_code=A-10-35-1&slc_lang=fa&sid=1 delaram sabukro دلارام سبکرو delaram.sabokro@ut.ac.ir 1003194753284600164 1003194753284600164 Yes University of Tehran دانشگاه تهران