Journal of Critical Reviews (JCR); The Iranian Journal of Critical Studies in Place

fa بحران صورت‌بندی از مسئلۀ «بحران» منظر شهری The Crisis of Formulating the Urban Landscape “Crisis” تخصصي Special پژوهشي Research در گفتمان تخصصی و مدیریتی معاصر ایران، وضعیت سیمای شهر اغلب در قالب «بحران منظر شهری» توصیف می‌شود؛ بحرانی که با مفاهیمی چون آشفتگی، اغتشاش بصری و بی‌هویتی بیان می‌گردد. در این چارچوب، تحلیل‌ها عموماً بر الگوی خطی «عارضه-آسیب-درمان» استوارند: ناهمگونی و تکثر نماها به‌عنوان عارضه، «سلیقه‌های شخصی» به‌عنوان عامل آسیب و مداخلات هنجاری و قانونی در قالب ضوابط و مقررات به‌عنوان راه‌حل معرفی می‌شود. این مقاله با رویکردی انتقادی استدلال می‌کند که چنین صورت‌بندی‌ای بیش از آن‌که توضیح‌دهندۀ بحران منظر شهری باشد، خود حاصل نوعی بحران در فهم آن است. مقاله نشان می‌دهد که چارچوب تشخیصی مسلط، با تکیه بر پیش‌فرض‌های معرفت‌شناختی خاص، منظر شهری را به وجوه صرفاً بصری و در نهایت به «نمای ساختمان‌ها» فرو می‌کاهد. این تقلیل‌گرایی که ریشه در بازنمایی‌های تکنوکراتیک و مدرنیستی از شهر و منطق حکمرانی مبتنی بر «دیدن» دارد، بسیاری از ابعاد کالبدی، اجتماعی، محیطی و تجربی مؤثر در ادراک منظر را نادیده می‌گیرد و در نتیجه سیاست‌ها را به کنترل صوری تصویر شهر محدود می‌کند. بر این اساس، حل مسئلۀ منظر شهری پیش از هر چیز مستلزم بازاندیشی در چارچوب‌های مفهومی حاکم بر فهم آن است.   In contemporary professional and managerial discourse in Iran, the condition of the cityscape is frequently characterized as an “urban landscape crisis”—a crisis articulated through concepts such as disorder, visual chaos, and a lack of identity. Within this framework, analyses are generally predicated on a linear “symptom-pathology-treatment” model: the heterogeneity and multiplicity of building facades are presented as the symptom, “personal tastes” as the pathogenic factor, and normative and legal interventions via codes and regulations as the ultimate solution. Adopting a critical approach, this paper argues that such a formulation, rather than elucidating the urban landscape crisis, is itself the manifestation of a crisis in comprehending it. The article demonstrates that the dominant diagnostic framework, relying on specific epistemological assumptions, reduces the urban landscape to purely visual dimensions and, ultimately, to mere “building facades.” This reductionism—rooted in technocratic and modernist representations of the city alongside a logic of governance based on “seeing”—overlooks numerous physical, social, environmental, and experiential dimensions that shape landscape perception. Consequently, it confines urban policies to the superficial control of the city’s visual image. Accordingly, this study concludes that resolving the problem of the urban landscape fundamentally necessitates a rethinking of the conceptual frameworks that govern its understanding. منظر شهری, نمای شهری, بحران, سیمای شهری, آشفتگی Urban Landscape, Urban Visage, Urban Facade, Crisis 40 49 http://jcr-sj.com/browse.php?a_code=A-10-48-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammad reza frozandeh محمدرضا فروزنده 1003194753284600182 1003194753284600182 Yes University of Tehran دانشگاه تهران