Journal of Critical Reviews (JCR); The Iranian Journal of Critical Studies in Place

fa برندینگ شهری و برساخت‌های سوداگرانه ؛ تحلیل انتقادی نمونه موردی بندر خمیر، استان هرمزگان Urban Branding and Speculative Constructions: A Critical Analysis of the Case of Khamir Port, Hormozgan Province تخصصي Special كاربردي Applicable در سال‌های اخیر بندر خمیر (استان هرمزگان، ایران) از سوی برخی نهادها و شرکت‌های فعال در حوزه برندینگ شهری، عمدتاً بر مبنای مزیت «تالاب و جنگل‌های حرا» معرفی و بازاریابی شده است. این درحالی‌ست که اتکای تک‌بعدی به یک مؤلفه‌ی زیستی و تبدیل آن به محور اصلی نشان‌واره‌ی شهر، نمودِ رویکردی جزءنگر، تقلیل‌گرا و گاه سوداگرانه در برندینگ شهری به شمار می‌آید؛ رویکردی که می‌تواند زمینه‌ساز ناپایداری توسعه و مخدوش‌شدن فهم جامع از شهر گردد. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی کل‌نگر و هستی‌شناسانه به پدیده شهر، تلاش می‌کند نشان دهد که فهم برند شهری تنها زمانی پایدار و معتبر است که به کلیت نظام منظر شهری و اجزای سازنده آن توجه شود. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد کیفی و خوانش نظام‌مند منظر شهری است. برای دستیابی به این خوانش، سه مسیر تحلیلی دنبال شد: 1- مطالعه اسناد روشنفکری و تاریخی (سفرنامه‌ها، متون آرشیوی، گزارش‌های محلی): به منظور شناخت عناصر اصیل در شکل‌گیری شهر. 2- مشاهدات میدانی: برای درک تجربه زیسته و عناصر واقعی منظر، خارج از گفتمان‌های تبلیغاتی. 3- تحلیل تفسیری- انتقادی محتوا.  یافته‌ها نشان می‌دهند که سه‌گانه‌ی کوه، دشت و دریا بنیان منظر و هویت کالبدی–فضایی بندر خمیر را تشکیل می‌دهد و تنها در صورت توجه متوازن به این کلیت، امکان شکل‌گیری توسعه و برند شهری پایدار وجود خواهد داشت. هرچند تالاب و جنگل‌های حرا مزیت نسبی جدید شهر محسوب می‌شوند، اما تمرکز انحصاری بر آن‌ها – مطابق برخی الگوهای تقلیل‌گرای برندینگ شهری – می‌تواند توازن منظر طبیعی و انسانی شهر را بر هم زند و پیامدهای ناپایدار در پی داشته باشد. در راستای ایده پژوهشگر-کنشگر در انتهای پژوهش مجموعه‌ای از راهبردهای کلان را برای فهم و هدایت برندینگ شهری بندر خمیر ارائه می‌کند؛ راهبردهایی که بر ضرورت فاصله‌گیری از رویکردهای تک‌ساحتی و بازگشت به ادراک نظام‌مند از شهر تأکید دارند. In recent years, the city of Khamir (Hormozgan Province, Iran) has been introduced and marketed by certain institutions and companies active in the field of urban branding primarily on the basis of the “lagoon and mangrove forests” as its main competitive advantage. However, a one‑dimensional reliance on a single ecological component and its elevation to the core of the city’s brand identity reflects a fragmentary, reductionist, and at times speculative approach to urban branding—an approach that may lead to developmental instability and a distorted, incomplete understanding of the city. Adopting a holistic and ontological perspective toward the phenomenon of the city, this study seeks to demonstrate that an urban brand can only be sustainable and valid when the totality of the urban landscape system and its constitutive elements is taken into account. The research methodology is grounded in a qualitative approach and a systematic reading of the urban landscape. To achieve this reading, three analytical pathways were pursued: <ol lang="en"> <li>Examination of intellectual and historical documents (travelogues, archival texts, local reports), aimed at identifying the authentic elements in the city’s formation.</li> <li>Field observations, conducted to understand lived experience and the actual landscape components beyond promotional and commercial discourses.</li> <li>Interpretive–critical content analysis.</li> </ol> The findings indicate that the triad of mountain, plain, and sea constitutes the foundational structure of the landscape and the physical–spatial identity of Khamir Port. Only through a balanced consideration of this totality can sustainable development and a stable urban brand be achieved. Although the lagoon and mangrove forests represent a new relative advantage for the city, exclusive emphasis on them—consistent with some reductionist urban branding models—may disrupt the balance between the city’s natural and human landscapes and produce unsustainable consequences. In line with the researcher–practitioner paradigm, the study concludes by presenting a set of overarching strategies for understanding and guiding the urban branding of Khamir. These strategies underscore the necessity of moving away from one‑dimensional approaches and returning to a systemic perception of the city. برندینگ شهری, منظر شهری, رویکرد کل‌نگر, تقلیل‌گرایی در توسعه شهری, هویت شهری Urban branding, urban landscape, holistic approach, reductionism in urban development, urban identity 50 61 http://jcr-sj.com/browse.php?a_code=A-10-52-1&slc_lang=fa&sid=1 mehdi hosseinzadeh مهدی حسین‌زاده 1003194753284600183 1003194753284600183 Yes University of Tehran دانشگاه تهران