fa بازاندیشی رواناب در تاب‌آوری شهری: دفع آب یا خلق منظر؟ تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" lang="AR-SA" nazanin="" style="font-family:">رشد شهرنشینی، افزایش سطوح نفوذناپذیر و تشدید رخدادهای حدی اقلیمی، رواناب شهری را به یکی از چالش‌های بنیادین تاب‌آوری شهری بدل کرده است. بااین‌حال بخش غالب ادبیات، رواناب را عمدتاً در قالب مسئله‌ای فنی- مدیریتی و در چارچوب کنترل خطر، بهبود عملکرد زیرساخت و شاخص‌سازی کمّی صورت‌بندی کرده است. هدف این مقاله، نقد این رویکرد تقلیل‌گرایانه و بررسی این پرسش است که تا چه اندازه این نگاه، ظرفیت منظرین و هویت‌ساز آب را در تقویت حس مکان و تاب‌آوری چندبعدی نادیده گرفته است. بدنه نقد با تکیه بر دو دیدگاه اصلی&laquo;هژمونی مدیریت فنی&raquo; و &laquo;نادیده‌گرفتن منظر و هویت آب&raquo; و با اتکا به مبانی نظری تاب‌آوری، زیرساخت سبز-آبی، راه‌حل‌های طبیعت‌بنیان و پژوهش‌های منظرین، نشان می‌دهد که رواناب می‌تواند نه‌فقط یک تهدید عملکردی، بلکه عنصری فعال در خلق کیفیت فضایی، ارتقای تجربه زیسته و بازتولید هویت مکان باشد. نتیجه‌گیری مقاله بیان می‌کند که گذار از منطق &laquo;دفع آب&raquo; به &laquo;خلق منظر&raquo; نه نفی مدیریت ریسک، بلکه گسترش افق تاب‌آوری از مهار سازه‌ای به سازگاری پویا و منظرین است؛ افقی که در آن ایمنی، کارکرد، معنا و تجربه شهروندان هم‌زمان لحاظ می‌شوند</span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span></span></span></span></span> Rapid urbanization, the expansion of impermeable surfaces, and the intensification of extreme climatic events have transformed urban runoff into a fundamental challenge for urban resilience. However, the prevailing body of literature largely frames runoff as a technical-managerial issue, primarily centered on hazard control, infrastructure performance enhancement, and quantitative indexing. This paper aims to critique this reductionist approach, investigating the extent to which such a perspective overlooks the landscape and identity-forming capacities of water in strengthening sense of place and multi-dimensional resilience. Grounded in the theoretical frameworks of resilience, blue-green infrastructure, nature-based solutions, and landscape studies, the critique focuses on two core themes: &ldquo;the hegemony of technical management&rdquo; and &ldquo;the neglect of water&rsquo;s landscape and identity.&rdquo; The analysis demonstrates that runoff can function not merely as a functional threat, but as an active agent in creating spatial quality, enhancing lived experience, and regenerating place identity. The paper concludes that the transition from a logic of &ldquo;water drainage&rdquo; to &ldquo;landscape creation&rdquo; does not negate risk management; rather, it expands the horizon of resilience from structural control toward dynamic, landscape-oriented adaptation&mdash;a horizon where safety, functionality, meaning, and citizen experience are simultaneously addressed. تاب‌آوری شهری, رواناب شهری, منظر آب, حس مکان, هویت مکانی. Urban Resilience, Urban Runoff, Water Landscape, Sense of Place, Place Identity. 0 0 http://jcr-sj.com/browse.php?a_code=A-10-62-1&slc_lang=fa&sid=1 Setayesh Zandi Babaei ستایش زندی بابائی setayeshzandi80@ut.ac.ir 1003194753284600223 1003194753284600223 Yes University of Tehran دانشگاه تهران