دوره 2، شماره 8 - ( 6-1405 )
جلد 2 شماره 8 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Fatemi M. Urban Green Network; A Comprehensive Strategy for Rethinking the Distribution and Efficiency of Urban Green Space in Iran. , مکتب نقدنظر. 2026; 2 (8) : 6
URL: http://jcr-sj.com/article-1-61-fa.html
URL: http://jcr-sj.com/article-1-61-fa.html
فاطمی مهدی. شبکه سبز شهری؛ راهکاری جامع برای بازنگری در توزیع و کارایی فضای سبز شهری در ایران. , مکتب نقدنظر. 1405; 2 (8)
استادیار گروه معماری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین
چکیده: (490 مشاهده)
چکیده
فضای سبز شهری در ایران، علی‌رغم تأکید مداوم مدیریت شهری بر افزایش شاخص‌های کمی و سرانه، با چالش‌های ساختاری و گفتمانی متعددی از جمله پراکندگی جزیره‌ای، غلبه رویکرد آماری بر ملاحظات کیفی، نادیده گرفتن پیوستگی اکولوژیک، و توزیع ناعادلانه فضایی روبرو است. این وضعیت، فضاهای سبز را به عناصری منفعل و تک‌عملکردی در تقابل با سلطه ماشین و توسعه کالبدی تقلیل داده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد گفتمان انتقادی، ضمن واسازی پارادایم سنتی حاکم بر مدیریت فضای سبز در ایران، مفهوم "شبکه سبز شهری" را به‌عنوان یک مفهوم یکپارچه برای بازنگری در توزیع و کارایی این فضاها معرفی می‌کند. این مقاله با طرح این پرسش اساسی که "چرا رویکرد کمی‌گرا در ایجاد فضاهای سبز نتوانسته است به عدالت فضایی و تاب‌آوری اکولوژیک در شهرهای ایران منجر شود؟"، به نقد ساختارهای موجود می‌پردازد. در این مسیر، بخش عمده‌ای از مبانی نظری در خدمت تبیین مسئله و خوانش انتقادی قرار گرفته و از طریق بررسی تطبیقی تجربیات جهانی، نشان داده می‌شود که گذار از نظام سنتی جزایر سبزِ منفعل به یک شبکه سبز پیوسته و چندعملکردی، نه یک انتخاب تزئینی، بلکه ضرورتی برای مقابله با بحران‌های اقلیمی و ارتقای زیست‌پذیری است.
فضای سبز شهری در ایران، علی‌رغم تأکید مداوم مدیریت شهری بر افزایش شاخص‌های کمی و سرانه، با چالش‌های ساختاری و گفتمانی متعددی از جمله پراکندگی جزیره‌ای، غلبه رویکرد آماری بر ملاحظات کیفی، نادیده گرفتن پیوستگی اکولوژیک، و توزیع ناعادلانه فضایی روبرو است. این وضعیت، فضاهای سبز را به عناصری منفعل و تک‌عملکردی در تقابل با سلطه ماشین و توسعه کالبدی تقلیل داده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد گفتمان انتقادی، ضمن واسازی پارادایم سنتی حاکم بر مدیریت فضای سبز در ایران، مفهوم "شبکه سبز شهری" را به‌عنوان یک مفهوم یکپارچه برای بازنگری در توزیع و کارایی این فضاها معرفی می‌کند. این مقاله با طرح این پرسش اساسی که "چرا رویکرد کمی‌گرا در ایجاد فضاهای سبز نتوانسته است به عدالت فضایی و تاب‌آوری اکولوژیک در شهرهای ایران منجر شود؟"، به نقد ساختارهای موجود می‌پردازد. در این مسیر، بخش عمده‌ای از مبانی نظری در خدمت تبیین مسئله و خوانش انتقادی قرار گرفته و از طریق بررسی تطبیقی تجربیات جهانی، نشان داده می‌شود که گذار از نظام سنتی جزایر سبزِ منفعل به یک شبکه سبز پیوسته و چندعملکردی، نه یک انتخاب تزئینی، بلکه ضرورتی برای مقابله با بحران‌های اقلیمی و ارتقای زیست‌پذیری است.
شماره‌ی مقاله: 6
واژه‌های کلیدی: گفتمان انتقادی، شبکه سبز شهری، پیوستگی اکولوژیک، تقلیل‌گرایی کمی، تاب‌آوری شهری، عدالت فضایی
فهرست منابع
1. ایمانیان، مهدی؛ و بهادری جهرمی، الهام. (۱۴۰۱). بررسی اهمیت فضای سبز شهری بر کیفیت زندگی. نشریه علمی رویکردهای پژوهشی در علوم اجتماعی، 31، 50-57.
2. Alipour, A., Bagheri, M., Charkaneh, Kh., Mahmoodi Chenari, H., & Khodadad, M. (2020). Analysis of the quality and environmental effects of urban green spaces (Study: District 10 of Tehran Municipality). Sustainable Development of Geographical Environment, 1(1), 33-42. [DOI:10.52547/sdge.1.1.33]
3. Bell, S. (2011). Green/Blue Network; Planning for People Friendly Cities. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 3(14), 88-95. https://www.manzar-sj.com/article_108.html
4. Crompton, J. L. (2005). The impact of parks on property values: empirical evidence from the past two decades in the United States. Managing Leisure, 10(4), 203-218. [DOI:10.1080/13606710500348060]
5. Ghaderian, M., Golkar, K., & Hakimian, P. (2022). Conceptualizing green infrastructure in cities located in the margin of Kavir. Advanced Environmental Sciences, 20(4), 101-124. [DOI:10.48308/envs.2022.1150]
6. Gorbani, R., Rostaei, S., & Karbasi, P. (2021). An Analysis of the Continuity and Cohesion of Urban Ecologic Network Through a Graph Theory Model. Town and Country Planning, 13(2), 281-309. [DOI:10.22059/jtcp.2020.313025.670169]
7. Hassanpour, P., Sayyahnia, R., & Esmaeilzadeh, H. (2020). Ecological structure assessment of urban green space using the landscape approach (case study: Tehran's 22nd district). Advanced Environmental Sciences, 18(1), 187-202. [DOI:10.29252/envs.18.1.187]
8. Janadleh, A. (2016). Urban Green Space and The Quality of Life (A model for the assessment of the social impact of urban green space and its empirical application in three parks of Tehran) Ali Janadeleh. Social Development & Welfare Planning, 7(27), 225-284. [DOI:10.22054/qjsd.2016.5944]
9. Karami, T., Shamaei. A., & Mohebi, F. (2023). Analysis of the role of urban green infrastructure changes in the ecological resilience of District 1 of Tehran Municipality. Journal of Spatial Analysis Environmental Hazards, 10(4), 59-78. [DOI:10.61186/jsaeh.10.4.59]
10. Motaghed, M., Sajadzadeh, H., & Izadi, M. S. (2023). Explaining the Concept of Urban Green Network from the Perspective of Different Sciences by Developing a Theoretical Framework. Geography and Environmental Planning, 34(3), 65-94. [DOI:10.22108/gep.2022.133689.1526]
11. Ramezani Mehrian, M., & Faryadi, S. (2014). Urban Green Space Network Development Using Landscape Ecology Principles and Graph Theory (Case Study: Region 1 Tehran, Iran). Advanced Environmental Sciences, 12(2), e97255. https://envs.sbu.ac.ir/article_97255.html
12. Rashidi Joshaghan, M., Bahrami, H. A., & Vagheie, G. (2018). The use of new techniques in turf grass irrigation for optimum water usage in urban green spaces. Journal of Water and Soil Conservation, 25(2), 151-167. [DOI:10.22069/jwsc.2018.13732.2844]
13. Saboonchi, P., Abarghouyi, H., & Motedayen, H. (2018). Green Landscape Networks;The role of articulation in the integrity of green space in landscapes of contemporary cities of Iran. Bagh-e Nazar, 15(62), 5-16. doi: 10.22034/bagh.2018.66280
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |