دوره 2، شماره 7 - ( 4-1405 )
جلد 2 شماره 7 صفحات 53-44 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Zandi Babaei S. Rethinking Urban Runoff in Urban Resilience: Drainage or Landscape Creation?. مکتب نقدنظر 2026; 2 (7) : 6
URL: http://jcr-sj.com/article-1-68-fa.html
URL: http://jcr-sj.com/article-1-68-fa.html
زندی بابائی ستایش. بازاندیشی رواناب در تاب‌آوری شهری: دفع آب یا خلق منظر؟. مکتب نقدنظر. 1405; 2 (7) :44-53
دانشگاه تهران
چکیده: (979 مشاهده)
رشد شهرنشینی، افزایش سطوح نفوذناپذیر و تشدید رخدادهای حدی اقلیمی، رواناب شهری را به یکی از چالش‌های بنیادین تاب‌آوری شهری بدل کرده است. بااین‌حال بخش غالب ادبیات، رواناب را عمدتاً در قالب مسئله‌ای فنی- مدیریتی و در چارچوب کنترل خطر، بهبود عملکرد زیرساخت و شاخص‌سازی کمّی صورت‌بندی کرده است. هدف این مقاله، نقد این رویکرد تقلیل‌گرایانه و بررسی این پرسش است که تا چه اندازه این نگاه، ظرفیت منظرین و هویت‌ساز آب را در تقویت حس مکان و تاب‌آوری چندبعدی نادیده گرفته است. بدنه نقد با تکیه بر دو دیدگاه اصلی«هژمونی مدیریت فنی» و «نادیده‌گرفتن منظر و هویت آب» و با اتکا به مبانی نظری تاب‌آوری، زیرساخت سبز-آبی، راه‌حل‌های طبیعت‌بنیان و پژوهش‌های منظرین، نشان می‌دهد که رواناب می‌تواند نه‌فقط یک تهدید عملکردی، بلکه عنصری فعال در خلق کیفیت فضایی، ارتقای تجربه زیسته و بازتولید هویت مکان باشد. نتیجه‌گیری مقاله بیان می‌کند که گذار از منطق «دفع آب» به «خلق منظر» نه نفی مدیریت ریسک، بلکه گسترش افق تاب‌آوری از مهار سازه‌ای به سازگاری پویا و منظرین است؛ افقی که در آن ایمنی، کارکرد، معنا و تجربه شهروندان هم‌زمان لحاظ می‌شوند.
شماره‌ی مقاله: 6
فهرست منابع
1. Ahern, J. (2013). Urban landscape sustainability and resilience: the promise and challenges of integrating ecology with urban planning and design. Landscape ecology, 28, 1203-1212. [DOI:10.1007/s10980-012-9799-z]
2. Ahmadi, Y., Khodabakhshi, N., & Sharifi, S. (2025). Presentation and explanation of the theoretical and conceptual framework for measuring urban resilience, case study of Ardabil city. Journal of Urban Ecology Researches, (), -. [DOI:10.30473/grup.2025.74606.2930]
3. Aimar, F. (2024). The resilience of cultural landscapes: Perspectives from UNESCO World Heritage Sites. Springer.
https://doi.org/10.1007/978-3-031-55861-0 [DOI:10.1007/978-3-031-54825-2]
4. Akbaryan, M., Alehashemi, A., & Nouri, A. (2021). Hydraulic Landscape, The Role of Water System in Shaping the Landscape of Qazvin Traditional Orchards. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 13(55), 30-41. [DOI:10.22034/manzar.2021.247604.2087]
5. Alehashemi, A., Bagheri, Y., & Akhavan, E. (2015). Imposed or Natural Identity? Javanmardan Park, Landscaping in Kan Valley. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 7(31), 94-103. https://www.manzar-sj.com/article_12775.html
6. Asadafrooz, A., Motedayen, H., Masnavi, M. R., & Mansoori, S. A. (2020). Shiraz Environmental Resilience of the March 2019 Flood Hazards; through Landscape Approach, Systems Theory and DPSIR Model. Environmental Management Hazards, 7(1), 55-75. [DOI:10.22059/jhsci.2020.301219.556]
7. Bahrami, F, Alehashemi, A & Motedayen, H. (2019). Urban Rivers and Resilience Thinking in the Face of Flood Disturbance, The Resilience Planning of the Kan River. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 11(47), 60-73. [DOI:10.22034/manzar.2019.182617.1948]
8. Castelo, S., Amado, M., & Ferreira, F. (2023). Challenges and opportunities in the use of nature-based solutions for urban adaptation. Sustainability, 15(9), 7243. [DOI:10.3390/su15097243]
9. Chen, L., Guo, C., Yu, Y., Zhou, X., Fu, Y., Wang, S., Ma, Y., & Shen, Z. (2024). Optimization of green infrastructures for sustaining urban stormwater quality and quantity: An integrated resilience evaluation. Journal of Hydrology. 640, 131682. [DOI:10.1016/j.jhydrol.2024.131682]
10. Cutter, S. L., Barnes, L., Berry, M., Burton, C., Evans, E., Tate, E., & Webb, J. (2008). A place-based model for understanding community resilience to natural disasters. Global environmental change, 18(4), 598-606. [DOI:10.1016/j.gloenvcha.2008.07.013]
11. Davari Zarnaghi, R., & Kalantari, M. (2024). Meta-Analysis of Climate Change and Urban Resilience Research in Iran. Urban Space and Social Life, 3(10), 51-32. [DOI:10.22034/jprd.2024.62414.1104]
12. Fereshtehpour, M., & Najafi, M. R. (2025). Urban stormwater resilience: Global insights and strategies for climate adaptation. Urban Climate. 59, 102290. [DOI:10.1016/j.uclim.2025.102290]
13. Folke, C. (2016). Resilience (republished). Ecology and Society, 21(4), 44. https://www.jstor.org/stable/26269991 [DOI:10.5751/ES-09088-210444]
14. Hemmati, M. (2015). Resilience: A Design Approach in Chaotic Environment. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 7(32), 74-81. https://www.manzar-sj.com/article_15016.html
15. Heydar Nattaj, V. (2024). Investigating the Role of Water and Landscape in Abbas Abad Garden. History of Persian Art in the Islamic period, 1(1), 53-67. [DOI:10.22080/hpai.2024.4620]
16. Holling, C. S. (1973). Resilience and stability of ecological systems. Annual Review of Ecology and Systematics, (4), 1-23. [DOI:10.1017/9781009177856.038]
17. Hoseinzadeh, M., & Mansouri, S. A. (2025). Urban Landscape Reading Approaches: A Systematic Review of Conceptual Model Development. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 17(72), 28-39. [DOI:10.22034/manzar.2025.497158.2325]
18. Jafari, F., Mahmoudzadeh, H., & Taher kalvanagh, N. (2025). Comparative Analysis of Urban Resilience in Districts 5 and 6 of Tabriz Metropolitan Area. Spatial Planning, 15(1), 27-54. https://doi/10.22108/sppl.2025.141406.1785
19. Krueger, E. H., Ma, Z., Kassab, G. N., & Schulte-Römer, N. (2025). Reframing resilience-oriented urban water management: Learning from social-ecological-technological system interactions and uncertainties in a water-scarce city. Global Sustainability, 8, e18. [DOI:10.1017/sus.2025.17]
20. Liu, Z., Fang, C., Liao, X., Fan, R., Sun, B., & Mu, X. (2023). Adaptation and adaptability: Deciphering urban resilience from the evolutionary perspective. Environmental Impact Assessment Review, 103, 107266.. [DOI:10.1016/j.eiar.2023.107266]
21. Mackay, B. R., & Shaker, R. R. (2024). A megacities review: Comparing indicator-based evaluations of sustainable development and urban resilience. Sustainability. 16(18). 8076. [DOI:10.3390/su16188076]
22. Mansouri, S. A. (2020). The Landscape Capillaries. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 12(52), 3-3. [DOI:10.22034/manzar.2020.114371]
23. Mansouri, S., Alehashemi, A., & Jamshidian, M. (2015). Boukhara water network as the landscape infrastructure of the city the rise and fall of an urban landscape infrastructure. Bagh-e Nazar, 11(31), 1-16. https://bagh-sj.com/article_7838.html
24. Mirzajani, M. (2026). Assessing Urban Seismic Resilience: A Case Study of Tabriz, Iran. Spatial Planning, 16(1), 37-80. [DOI:10.22108/sppl.2025.145044.1842]
25. Moghadas Niaki, F., & Haeri, S. (2025). Developing a Theoretical model for Urban Landscape restoration of the Haraz River with an Ecological Resilience approach. Iranian Urban Design Studies, 1(2), 269-298. [DOI:10.22099/iuds.2025.52247.1025]
26. Mosleh, L., Negahban-Azar, M., & Pavao-Zuckerman, M. (2023). Stormwater green infrastructure resilience assessment. Water, 15(9), 1786. [DOI:10.3390/w15091786]
27. Poorhasan Mehrzanjani, M. M., Azarnivand, H., & Malekian, A. (2026). Strategic Analysis of the Socio-Semantic System of Space Towards Enhancing Collective Identity and Revitalizing the Kan River Valley and Javanmardan Park, Tehran. (e243863). Urban Economics and Planning, (), e243863 [DOI:10.22034/uep.2026.576170.1848]
28. Shirvani Dastgerdi, A., & Kheyroddin, R. (2023). Building resilience in cultural landscapes: Exploring the role of transdisciplinary and participatory planning in the recovery of the Shushtar Historical Hydraulic System. Sustainability, 15(13), 10433. [DOI:10.3390/su151310433]
29. Vilca-Campana, K., Carrasco-Valencia, L., Iruri-Ramos, C., Cárdenas-Pillco, B., Escudero, A., & Chanove-Manrique, A. (2025). Improving urban flood resilience: Urban flood risk mitigation assessment using a geospatial model in the urban section of a river corridor. Water, 17(7), 1047. [DOI:10.3390/w17071047]
30. Walker, B. & Salt, D. (2006). Resilience Thinking: Sustaining Ecosystems and People in a Changing World. Washington: Island Press.
31. Wu, H., Liu, S., Li, H., Wang, W., Niu, L., & Zhang, H. (2025). Evaluation and enhancement of landscape resilience in mountain-water towns from the perspective of cultural and tourism integration: Case study of Yinji Town, Wugang City. Sustainability, 17(21), 9806. [DOI:10.3390/su17219806]
32. Zebardast, E., & Rouhani, S. S. (2025). A systematic review of the application of composite index in measuring urban resilience. Journal of Housing and Rural Environment. 44(192), 79-102. [DOI:10.22034/44.192.79]
33. Zeng, Y., & Wang, J. (2026). Green space and sense of place: A systematic review. Regional Science, Environmental Economics. 3(1). 1. [DOI:10.3390/rsee3010001]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |