طراحی شهری، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. پروفسورای افتخاری
چکیده: (102 مشاهده)
تحولات اخیر در فناوری‌های شهری، مفهوم شهر هوشمند را از تمرکز بر زیرساخت‌های دیجیتال، داده و کارایی سیستم‌ها به سوی مباحث انسان‌محوری، تجربه شهری و پیوند محیط‌های فیزیکی و دیجیتال سوق داده است. بااین‌حال، افزایش ظرفیت محاسباتی، اتصال و شبیه‌سازی لزوماً به معنای بلوغ پارادایم هوشمندی شهری نیست. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-انتقادی، تکامل پارادایم هوشمندی از شهر هوشمند به سوی شهر متاورسی را با محوریت روابط انسان-مکان و انسان-انسان بررسی می‌کند. نقد در دو محور سامان یافته است: نخست، فاصله میان بلوغ فناورانه و بلوغ انسانی-مکانی در شهر هوشمند؛ و دوم، ارزیابی شهر متاورسی به‌عنوان امکانی مشروط برای تکامل این پارادایم. تحلیل ادبیات و استدلال‌های انتقادی نشان می‌دهد که توانایی بیشتر سیستم‌های شهری در گردآوری داده، پیش‌بینی و مدیریت، الزاماً به تقویت تعلق مکانی، کیفیت حضور، تعامل اجتماعی و مشارکت مؤثر شهروندان منجر نمی‌شود. همچنین، سه‌بعدی‌شدن، غوطه‌وری و گسترش تعاملات دیجیتال به‌تنهایی برای تلقی شهر متاورسی به‌عنوان مرحله‌ای تکامل‌یافته‌تر کافی نیست. بر این اساس، مقاله مفهوم «هوشمندی رابطه‌ای» را به‌عنوان چارچوبی پیشنهادی مطرح می‌کند که در آن بلوغ هوشمندی بر پایه کیفیت سه رابطه انسان-مکان، انسان-انسان و فیزیکی-دیجیتال ارزیابی می‌شود. نتیجه آنکه شهر متاورسی نه جایگزین شهر هوشمند، بلکه امکانی مشروط برای تکامل آن است؛ مشروط بر آنکه فناوری از هدف نهایی به واسطه‌ای برای ارتقای کیفیت تجربه، روابط اجتماعی و زیست شهری تبدیل شود.
واژه‌های کلیدی: : شهر هوشمند، شهر متاورسی، هوشمندی رابطه‌ای، انسان-مکان.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |