logo
دوره 1، شماره 3 - ( 8-1404 )                   جلد 1 شماره 3 صفحات 0-0 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

amani H. A Critique of Seyyed Hossein Nasr’s Views on Islamic Illumination and Calligraphy. , مکتب نقدنظر. 2025; 1 (3) : 4
URL: http://jcr-sj.com/article-1-38-fa.html
امانی حجت. نقد آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب وخوشنویسی اسلامی. , مکتب نقدنظر. 1404; 1 (3)

URL: http://jcr-sj.com/article-1-38-fa.html


دکتری تاریخ هنر اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران
چکیده:   (1232 مشاهده)
از دیدگاه سنت‌گرایان، خوشنویسی شریف‎ترین و ممتازترین هنر اسلامی به‌شمار می‌آید و آن را به‌عنوان مبنای هنرهای تجسمی در عالم اسلام می‌دانند. آرای «سیدحسین نصر» که در نوشتاری با عنوان «پیام روحانی خوشنویسی در اسلام»  منتشر شده توسط پژوهشگران به‌عنوان امری مسجل به کارگرفته شده است؛ درحالی‌که به نظر می‌رسد در برخی موارد با سیر تاریخ تحول و تطور تذهیب و خوشنویسی مغایرت دارد.  فلذا نقد حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش مقایسه‌ای و با بهره‌گیری از شواهد تاریخی همچون خطوط برجا مانده، کتیبه‌ها و نیز منابع مکتوب کتابخانه‌ای و مقایسه اطلاعات بدست آمده به دنبال یافتن پاسخ به این پرسش است که، آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب خوشنویسی اسلامی در تطابق با سیرتاریخ تحول و تطور خط و خوشنویسی چگونه است؟
با تطبیق آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب و خوشنویسی سنتی اسلامی و منابع مکتوب تاریخی و نمونه‌های موجود، آشکارشد، نظرات نصر در باب خوشنویسی و تذهیب در مواردی با آنچه در تاریخ این فن ذکر شده قابل تطبیق نیست. از این رو به نظر می‌رسد منشاء اندیشه‌های نصر بیش از آنکه مبتنی بر تاریخ باشد، بر فتوت‌نامه‌ها و رسالات خوشنویسی و تذهیب است که برخی از این مطالب با بیان کلی و رمزگونه (مفاهیم تجریدی)، بیشتر به‌منظور اعتبار بخشی جایگاه و اهمیت خوشنویسی در تمدن اسلامی به‌عنوان بستری در جهت ثبت کلام وحی تقریر و بسط داده شده است.

از دیدگاه سنت‌گرایان، خوشنویسی شریف‎ترین و ممتازترین هنر اسلامی به‌شمار می‌آید و آن را به‌عنوان مبنای هنرهای تجسمی در عالم اسلام می‌دانند. آرای «سیدحسین نصر» که در نوشتاری با عنوان «پیام روحانی خوشنویسی در اسلام»  منتشر شده توسط پژوهشگران به‌عنوان امری مسجل به کارگرفته شده است؛ درحالی‌که به نظر می‌رسد در برخی موارد با سیر تاریخ تحول و تطور تذهیب و خوشنویسی مغایرت دارد.  فلذا نقد حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش مقایسه‌ای و با بهره‌گیری از شواهد تاریخی همچون خطوط برجا مانده، کتیبه‌ها و نیز منابع مکتوب کتابخانه‌ای و مقایسه اطلاعات بدست آمده به دنبال یافتن پاسخ به این پرسش است که، آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب خوشنویسی اسلامی در تطابق با سیرتاریخ تحول و تطور خط و خوشنویسی چگونه است؟
با تطبیق آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب و خوشنویسی سنتی اسلامی و منابع مکتوب تاریخی و نمونه‌های موجود، آشکارشد، نظرات نصر در باب خوشنویسی و تذهیب در مواردی با آنچه در تاریخ این فن ذکر شده قابل تطبیق نیست. از این رو به نظر می‌رسد منشاء اندیشه‌های نصر بیش از آنکه مبتنی بر تاریخ باشد، بر فتوت‌نامه‌ها و رسالات خوشنویسی و تذهیب است که برخی از این مطالب با بیان کلی و رمزگونه (مفاهیم تجریدی)، بیشتر به‌منظور اعتبار بخشی جایگاه و اهمیت خوشنویسی در تمدن اسلامی به‌عنوان بستری در جهت ثبت کلام وحی تقریر و بسط داده شده است.


 
شماره‌ی مقاله: 4
متن کامل [PDF 283 kb]   (532 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1404/6/7 | پذیرش: 1404/8/10 | انتشار: 1404/8/10

فهرست منابع
1. ـ امانی، حجت. (1404). نقد آرای سنت‌‌گرایان در باب خوش‌نویسی اسلامی، باغ نظر، 22 (148).
2. ـ سراج شیرازی، یعقوب‌بن‌حسن. (1376). تحفه‌المحبین (در آئین خوش‌نویسی و لطایف معنوی آن). ایرج افشار، کرامت رعناحسینی، محمدتقی دانش‌پژوه. تهران: مؤسسة نشر میراث مکتوب.
3. ـ محمدی، محمد. (1374). فرهنگ ایرانی پیش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامی و ادبیات عربی. تهران: نشرتوس.
4. ـ نصر، سیدحسین. (1375). هنر و معنویت اسلامی. ترجمه: رحیم قاسمیان. ترجمه: دفتر مطالعات دینی هنر، تهران.
5. ـ امانی،حجت. (1401). بررسی تأثیر حروفیه بر رساله‌های خوش‌نویسان (با تأکید بر قوانین الخطوط محمود بن محمد)، همایش دوسالانه خوش‌نویسی.
6. ـ حسینی، عبدالرضا. (1402). مسوده: درآمدی تاریخی به جامعه‌شناسی خط در ایران. فرهنگستان هنر، پژوهشکده هنر.
7. ـ مایل هروی، نجیب. (1372).کتاب‌آرایی در تمدن اسلامی. مشهد: آستان قدس رضوی.
8. ـ نصر، سیدحسین. (1374). پیام روحانی خوش‌نویسی در اسلام. مشرق. شهریور و مهر، شماره 6.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.