دوره 2، شماره 6 - ( 2-1405 )
جلد 2 شماره 6 صفحات 19-8 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BAKAN A. The Intersection of Orientalism, Colonialism, and Music: A Post-colonial and Orientalist Critique of Jean-Baptist Lemaire’s “March of Salam -e Shahi” in Qajar Era Music. مکتب نقدنظر 2026; 2 (6) : 2
URL: http://jcr-sj.com/article-1-51-fa.html
URL: http://jcr-sj.com/article-1-51-fa.html
بکان علی. تقاطع شرق‌شناسی، استعمار و موسیقی: تحلیل "مارش سلام شاهی" ژان باپتیست لومر در موسیقی دوره قاجار از منظر نقد پسااستعماری و گفتمان شرق شناسی. مکتب نقدنظر. 1405; 2 (6) :8-19
چکیده: (787 مشاهده)
این مقاله به تحلیل مارش سلام شاهی اثر ژان باپتیست لومر، مدرس موسیقی دارالفنون در دوره قاجار، از منظر نقد پسااستعماری ادوارد سعید و گفتمان شرق‌شناسی میشل فوکو می‌پردازد. پرسش اصلی این پژوهش آن است که چگونه مارش سلام شاهی نه تنها بازتاب‌دهنده گفتمان شرق‌شناسانه است، بلکه به ابزاری برای تحمیل نظام موسیقایی غربی و به چالش کشیدن هویت موسیقایی ایرانی تبدیل می‌شود. این مقاله با ارائه فرضیه‌ای مبنی بر اینکه نفوذ موسیقی غربی از طریق این اثر، بیش از آنکه به "تکامل" منجر شود، نوعی "گرته‌برداری" تحمیلی بوده و بر زیباشناسی اصیل موسیقی ایرانی (به‌ویژه ریزپرده‌ها و کهن‌الگوهای سرزمینی) تاثیر منفی گذاشته است، به تحلیل عمیق آن می‌پردازد. در این راستا، مفهوم تامپرمان (Temperament) نه تنها به عنوان یک پدیده فیزیکی، بلکه به مثابه استعاره‌ای برای هم‌پوشانی یا تحمیل گفتمان‌های موسیقایی و فرهنگی بررسی خواهد شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مارش سلام شاهی فراتر از یک قطعه موسیقایی، نمادی از فرآیند شرق‌سازی و اعمال هژمونی فرهنگی غرب در بستر استعماری و پسااستعماری است که به تغییر در درک و ساختار موسیقی ایرانی انجامیده و چالش‌های عمیقی را برای هویت موسیقایی ایران به همراه داشته است. تحلیل دقیق از طریق بررسی ساختار موسیقایی اثر، با ارجاع به منابع معتبر از اساتید برجسته موسیقی‌شناسی ایران، از جمله دکتر هرمز فرهت، دکتر محمدتقی مسعودیه، دکتر داریوش صفوت، داریوش طلایی، دکتر محسن حجاریان و دکتر ساسان فاطمی، صورت گرفته است.
شماره‌ی مقاله: 2
واژه‌های کلیدی: مارش، ژان باپتیست لومر، نقدپسااستعماری، گفتمان شرق‌شناسی، موسیقی قاجار، موسیقی مدال، ریزپرده‌ها، تامپرمان.
فهرست منابع
1. ـ حجاریان، محسن. (1401). مقدمه‌ای برموسیقی‌شناسی قومی. نشر مؤسسه آبی پارسی.
2. ـ سعید، ادوارد. (1395). شرق‌شناسی (مترجم: عبدالرحیم گواهی). پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
3. ـ فوکو، میشل. (1403). گفتمان و حقیقت (مترجم: علی فردوسی). نشر دیبایه.
4. ـ فوکو، میشل. (1404). نظم گفتمان (مترجم: باقر پرهام). نشر سپهر خرد.
5. ـ صفوت، داریوش. (1398). موسیقی ملی ایران. نشر ارس.
6. ـ صفوت، داریوش. (1393). هشت گفتار درباره‌ی موسیقی(4). نشر ارس.
7. ـ فنتن، شارل. (1396). رساله در بیان موسیقی شرقی و مقایسه آن با موسیقی اروپایی (مترجم: ساسان فاطمی). نشرفرهنگستان هنر.
8. ـ فرهت، هرمز. (1401). دستگاه در موسیقی ایرانی (ترجمه مهدی پور محمد). نشر پارت.
9. ـ مسعودیه، محمدتقی. (۱۳84). سازهای ایران. نشر زرین و سیمین.
10. ـ مسعودیه، محمدتقی. (1383). مبانی اتنوموزیکولوژی (موسیقی شناسی تطبیقی). انتشارات سروش.
11. ـ ملاح، حسینعلی. (1404). تاریخ موسیقی نظامی ایران. نشر خنیاگر.
12. ـ آدوی یل، ویکتور. (1885). موسیقی نزد ایرانیان (مترجم: بزرگ نادرزاد). ناشر اداره کل روابط فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر.
13. Foucault, M. (1969). L'archéologie du savoir [The Archaeology of Knowledge] (A. M. Sheridan Smith, Trans.).Paris: Gallimard.
14. Foucault, M. (1971). L'ordre du discours [The Order of Discourse] (Translated by Ian McLeod. In: Untying the Text: A Post-Structuralist Reader, edited by Robert Young, pp. 48-78). Paris: Gallimard.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |